2023 yılı halka açılan firmaların performansları
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’nin (TSPB) verilerine göre; 2019 yılı sonunda 1,2 milyon olan yatırımcı sayısı, 2023 Ekim’de 8,6 milyonla zirve seviyeye yükseldi. 2023’ün sonuna yaklaşılırken halka arzlara gelen yüksek talep sonucu adetsel bazda düşük dağıtım gerçekleşti. Ayrıca mevduat faizlerindeki artışla yatırımcıların ilgisinin bir miktar azalması, 2023 yıl sonunda pay senedi yatırımcı sayısının 7,6 milyona gerilemesi sonucunu getirdi. Ancak 2024’ün özellikle şubat ayından sonra halka arzlarda ivmenin yeniden güçlenmesiyle yatırımcı ilgisi de artışa geçti.
2023 yılında borsaya kote olan firmalar
2022’de 40 şirketin 19,6 milyar TL büyüklüğündeki halka arz ile tamamlandı. 2023’te, şirketlerin artan borçlanma maliyetleri nedeniyle sermaye piyasalarından finansmana yönelimlerinin devam etmesi ve Türk hisselerinin görece düşük faiz ortamında yatırımcıyı enflasyona karşı koruyabilecek enstrümanlardan biri olarak öne çıkmasıyla 54 halka arz işlemi gerçekleşti. 2023’te toplam halka arz büyüklüğü, 2022’ye kıyasla yüzde 311 artışla 79,9 milyar TL’ye ulaştı. 2023’te gerçekleşen halka arz hacmi, dolar bazında ise 1,2 milyar dolardan 3,3 milyar dolara çıkarak yüzde 187 büyüdü.
Türkiye’de enflasyonist ortamın da sonucu olarak BİST-100; 2022’deki yüzde 196,6’lık yükselişin ardından 2023’te de yüzde 35,6 oranında değer kazandı. Bu noktada; 2023’teki 54 halka arz hissesinin ortalama yüzde 97 getiriye imza atması da dikkat çekti. Bu 54 halka arza toplamda 42 milyondan fazla yatırımcının katıldığı da düşünülecek olursa 2023’teki rekor sayıda halka arz, borsadaki bireysel yatırımcı sayısının katlanarak artmasında çok önemli bir rol oynadı.
Hisse getirilerini analiz ederken karşılaştırma ölçütü olarak yıllık enflasyon oranına da dikkat etmek gerekiyor. Çünkü yüksek enflasyon ortamında yatırımcıların tasarruf edebilmesi, birikim yapabilmesi ve birikimini koruyabilmesi için enflasyonun üzerinde getiri sağlayan yatırım araçlarını tercih etmesi önemli. Yoksa reel olarak bir getiriden söz edebilmek mümkün olmuyor.
Son açıklanan 2024 Haziran verilerine göre yıllık enflasyonun yüzde 75,45 olarak gerçekleştiği göz önüne alındığında ve tablolar da bu açıdan incelendiğinde; 2023’te borsaya gelen 54 şirketten sadece 26’sının enflasyonun üzerinde getiri sağladığı görülüyor. Bu arada bu 54 şirketten 40’ının işlem görme süresinin bir yıldan az olduğu notunu da düşelim.
2024’e geldiğimizde 2024’ün ilk beş ayındaki enflasyonun yüzde 22,72 olduğu düşünüldüğünde, 18 şirketten sadece yedisinin yüzde 22,72’lik beş aylık enflasyondan daha fazla kazandırdığı görülüyor. Yıllık enflasyona göre kıyaslandığında enflasyon üstü getiri sağlayan şirket sayısı dörde düşüyor.
Duruma bir de ortalama getirisi yüzde 50’lerde olan mevduat açısından bakalım: 2023’te halka arz olan 54 şirketten 23’ünün, 2024’teki 18 şirketten 12’sinin yüzde 50’nin altında getiri sunduğu görülüyor. Burada borsaya kote olunan tarihlerin göz önünde bulundurulmasında fayda olduğunu da bir kez daha hatırlatalım.
Yatırımcıların yüksek enflasyonda reel getiri arayışı sürüyor. 2023 sonundan itibaren yükselen mevduat faizleri, halka arzlarda adetsel olarak düşük dağıtım gerçekleşmesi ve halka arz büyüklüklerinin görece 2023’e göre yüksek olması, bu yıl bazı hisselerde daha önce halka açıldıktan sonra gerçekleşen borsa fiyat performansının altında piyasa fiyatlamasına neden oldu.
Halka arz olan şirketlerin paylarına talep gösteren yatırımcıların, yeni halka arzlara girmek için mevcut halka arzlardan kendilerine gelen lotları sattıklarına ve bu tutarlarla yeni halka arzlara katılmaları sebebiyle yeni halka arz olan şirketlerin fiyatlarındaki kaybı hızlandırdığına işaret ediliyor. Hisse performanslarında önceki dönemlere göre daha sınırlı pozitif gerçekleşmeler olsa da yatırımcı ilgisinin ve bazı örneklerde fiyat performansının yüksek seyretmeye devam ettiği de görülüyor. Şirketlerin ucuz finansmana ulaşmada yaşadıkları zorlukların devam etmesi sebebiyle halka arzların ucuz finansman yolu sunduğu için şirketlerin halka arz başvuruları da devam edeceği düşünülmektedir.
Bu noktada özellikle halka arz olacak firmaların makine değerleme raporları büyük önem kazanmaktadır. Fiyat tespit raporları ve değerleme raporlarının doğru olarak analiz edilmesi ve doğru olarak hazırlanması ilerleyen süreçte meydana gelebilecek olumsuzlukları önleyecektir. Makine değeri hesaplama yöntemleri konusundaki yazımız okuyabilrisiniz.
Borsaya açılan ve açılacak olan firmaların değerleme raporu hazırlanması konusunda daha fazla bilgi almak için
Yorumlar
Yorum Gönder